Wat herdenken we op 15 augustus?
De oorlog tegen Japan begon op 8 december 1941 en bracht direct hevige gevechten op zee en in de lucht met zich mee, waarbij aan beide kanten slachtoffers vielen. Tussen 1942 en 1945 werd Nederlands-Indië bezet door Japan, een bondgenoot van Duitsland in Zuidoost-Azië. Op 15 augustus 1945, kort na de verwoestende bombardementen op Hiroshima en Nagasaki, capituleerde Japan. Hiermee eindigde officieel de Tweede Wereldoorlog voor het Koninkrijk der Nederlanden.
De gevolgen van deze bezetting waren enorm. Miljoenen inwoners van het Koninkrijk werden getroffen door honger, dwangarbeid, geweld en terreur. Op erevelden in Indonesië en daarbuiten liggen 25.000 Nederlandse slachtoffers begraven, terwijl vele Indonesische slachtoffers nooit een speciaal monument kregen. De oorlog heeft diepe sporen achtergelaten bij de miljoenen overlevenden die de verschrikkingen hebben moeten doorstaan.
Op 15 augustus 1945 eindigde de oorlog, maar vrede bleef uit. Op 17 augustus, twee dagen na de Japanse capitulatie, riepen Indonesische nationalisten Soekarno en Hatta de onafhankelijkheid van Indonesië uit.
In het machtsvacuüm dat volgde, ontstond een gewelddadige periode waarin iedereen die verdacht werd van pro-Nederlandse sympathieën, gevaar liep. Het daaropvolgende grootschalige oorlogsgeweld, de massale ontheemding en de kille ontvangst van repatrianten in Nederland laten hun sporen na tot op de dag van vandaag. Deze gebeurtenissen resoneren nog altijd in onze samenleving en verdienen blijvende aandacht.
Pijnlijke herinneringen
Bekijk alle filmsDocu's kijken op NPO
Ter gelegenheid van de Nationale Herdenking 15 augustus 1945 zendt de NPO een aantal bijzondere documentaires uit op 13 t/m 15 augustus, waaronder Als ik mijn ogen sluit: Leven met de Japanse kampen op 15 augustus om 22:10u op NPO2. En Sporen van Indië om 20:30u op NPO2 Extra.
Films & Histoclip
Bekijk alle filmsExtra filmtip
Vanaf augustus 2024 draait de documentaire Stemmen van Naoorlogse Generaties (regie: Simone Berger & Armando Ello) in de Nederlandse bioscopen en filmtheaters. De film onderzoekt hoe oorlog en koloniaal verleden doorwerken in naoorlogse generaties die roots hebben in voormalig Nederlands-Indië. Bij de docu is ook lesmateriaal te vinden met de bijbehorende filmfragmenten. Kijk voor actuele bioscooptijden & tickets op de filmladder.
Meer geschiedenis-filmtips?
Ga naar Film & Geschiedenis