"Wat mij betreft is filmeducatie een verrijking voor het onderwijs"

Header: Foto tijdens uitreiking On the Movie - lichting 2024-2025.

Hoe kijk je, twee jaar later, terug op de opleiding On the Movie?

“Voor mij was het echt een enorme bron van inspiratie. Ik ging de opleiding in met interesse in film, maar ik ben eruit gekomen met concrete handvatten om filmlessen te geven aan álle doelgroepen. Van kleuters tot senioren. Wat het mij vooral heeft gebracht, is vertrouwen en flexibiliteit. Mijn aanpak is een beetje ‘fluïde’, zoals een van de docenten het ooit noemde en zo voelt het ook. Ik zie overal haakjes om film in te zetten. Of het nu in het onderwijs is of bij culturele organisaties: ik kan film eigenlijk overal ‘in fietsen’.

Daarnaast was het netwerk ontzettend waardevol. Met mijn 'oud-studenten' hebben we een appgroep en spreken elkaar nog regelmatig. We delen tips, ideeën, films en helpen elkaar als iemand ergens tegenaan loopt. En bijvoorbeeld rondom kennisdagen of bijeenkomsten: dan zie je elkaar weer. Dat is gewoon heel waardevol en ook gezellig. Je leert van elkaar, blijft ideeën uitwisselen en dat contact blijft ook na de opleiding bestaan. Dat is echt een verrijking.”

Wat is je het meest bijgebleven van de opleiding?

“Eerlijk gezegd: alles. Haha, het was gewoon een feest om te doen.

Als ik iets moet noemen, dan is het de basis van filmeducatie: kijken, maken en reflecteren. Die structuur zit in al mijn lessen. Ook de Wicked (Film) Assignments pas ik nog steeds toe, soms letterlijk, soms in aangepaste vorm.

Ik zou de opleiding echt iedereen aanraden die iets met film doet of wil doen in het onderwijs. Het is inspirerend, praktisch en waardevol. Je krijgt niet alleen kennis, maar ook een netwerk en het vertrouwen om zelf aan de slag te gaan. Voor mij heeft het echt het verschil gemaakt.”

Kun je een voorbeeld geven van een filmles dat je na de opleiding hebt ontwikkeld?

“Een mooi voorbeeld is een reeks workshops die ik gaf aan senioren in Cultuurhuis Heemskerk. We werkten toe naar een presentatie voor het tienjarig bestaan, met het thema ‘groei’. We begonnen met gesprekken. Eén van de onderwerpen was ‘schoenen’. Dat klinkt simpel, maar het leverde prachtige persoonlijke verhalen op. Die verhalen vormden de basis voor het maakproces.

De deelnemers tekenden hun eigen schoen en leerden vervolgens werken met stop-motion animatie (met Stop Motion Studio). Daar voegden ze ook een elfje (een kort gedicht van elf woorden) aan toe. Zo ontstonden er kleine, persoonlijke filmpjes. Wat ik er zo mooi aan vond is dat deelnemers nieuwe vaardigheden ontdekten, ze werden op een creatieve manier uitgedaagd en waren enorm trots op het eindresultaat. Dat is precies wat filmeducatie kan doen.”

Je werkt niet alleen met senioren, maar ook met jongeren. Hoe zien die lessen eruit?

“Ik werk bijvoorbeeld met basisschoolleerlingen en jongeren uit het speciaal onderwijs. In één project maakten ze samen een film: van idee tot montage. We begonnen altijd met film kijken en bespreken. Wat zie je? Hoe is het in beeld gebracht? Welke keuzes zijn er gemaakt? Dat helpt ze om bewuster te kijken.

Daarna gingen ze zelf aan de slag: met greenscreen, montage, en het bedenken van een verhaal. We bouwden stap voor stap aan een film: eerst een scène, dan wat eraan voorafgaat en wat erna komt. Ik gebruik vaak werkbladen of kleine opdrachten om ze te laten nadenken over kaders, perspectief en handeling. En ik maak er ook speelse elementen van, zodat ze al doende leren.”

Werk je vooral in lessenreeksen of ook met kortere workshops?

“Allebei. Vaak zijn het lessenreeksen, maar ik geef ook korte workshops van anderhalf tot twee uur. Bijvoorbeeld tijdens een evenement waarbij middelbare scholieren naar de bioscoop kwamen: ze keken films en volgden een workshop waarin ze in korte tijd zelf een film maakten. Soms met een simpele opdracht, zoals het bedenken van een oplossing voor een alledaags probleem. Zelfs in zo’n korte tijd zie je al hoe snel leerlingen in het maakproces duiken.”

Je werkt als zelfstandige met ‘Maak Movies met Monique’. Hoe is dat ontstaan?

“Tijdens de opleiding eigenlijk. Ik dacht: dit is een goed moment om zichtbaar te maken wat ik doe. Dus ik ben een website gestart als een soort visitekaartje. Daarvoor was ik al bezig met mediawijsheid en digitale geletterdheid, maar film maken vond ik altijd al het leukst; dat doe ik al sinds 2010 in allerlei vormen.

Na de opleiding kwam het werk eigenlijk vanzelf op gang. De website is nog steeds in ontwikkeling, maar het heeft me wel geholpen om mijn praktijk op te bouwen.”

Tot slot: wat maakt filmeducatie volgens jou zo waardevol in het onderwijs?

“Het raakt ontzettend veel kerndoelen. Denk aan taal, creativiteit, mediawijsheid, burgerschap. Film is ook een krachtig middel om gesprekken te voeren, juist over lastige onderwerpen. Het creëert een beetje afstand: je praat eerst over wat je in de film ziet, en van daaruit kom je bij het grotere thema. Daarnaast leer je leerlingen om bewuster te kijken. Wat zie je precies? Wat hoor je? Waarom doet dat iets met je? Dat soort vragen zijn zó belangrijk in een wereld vol beelden.”

Afbeelding: Poster gemaakt door Monique Elsing voor On the Movie: een verbeelding van haar werk en de diverse doelgroepen waarmee ze werkt, gedreven door nieuwsgierigheid, onderzoek en de kracht van verrassing.