Verkenning filmeducatie op Caribisch Nederland

Leestijd ca. 2 minuten

Landelijk

De BES-eilanden (Bonaire, Sint Eustatius en Saba) zijn bijzondere gemeenten van Nederland. Vanuit die verbondenheid werken we ook binnen Nederland aan het versterken van filmeducatie, met aandacht voor de eigen context, cultuur en behoeften van de eilanden. In 2025 voerde Merel Gilsing (Studio Zorro, o.a. projectleider Filmhub Midden) in opdracht van het Ministerie van OCW een verkenning uit naar de kansen en behoeften rondom filmeducatie op de eilanden. In een latere fase is ook Eye Educatie aangesloten bij het traject, vanuit hun ervaring met filmeducatie in het Caribisch gebied, met name op Aruba.

Nu is het moment aangebroken om verder in gesprek te gaan met aanbieders en betrokken partijen, om samen te onderzoeken hoe filmeducatie op Caribisch Nederland duurzaam kan worden versterkt en ondersteund. In dit interview vertelt Merel meer over de verkenning, de belangrijkste inzichten en de stappen die nu worden gezet.

Header: Still uit Slavernij en wij (2023), regie: Maarten Blokzij.

Wat is het belang van de verkenning die is uitgevoerd?

"In EN (Europees Nederland) werken al veel landelijke, regionale en lokale organisaties binnen Netwerk Filmeducatie samen aan de verankering van filmeducatie in het onderwijs. Er zijn behoorlijk wat organisaties die ooit iets hebben gedaan op CN (Caribisch Nederland), of daar ambitie toe hebben, maar dan ging het vaak om eenmalige initiatieven.

In EN is zes jaar geleden een belangrijke push tot verankering gegeven met de regeling voor regionale filmeducatiehubs. Deze hubs werken met scholen en vanuit de bestaande infrastructuur aan een structurele plek voor filmeducatie in het onderwijs, aansluitend bij de regionale situatie. Voor CN is er nog geen ondersteuning op dit gebied. Dat is een gemis, zowel voor het Caribische en het Europese deel van Nederland.

Verschillende publieke en private fondsen bieden steeds meer subsidiemogelijkheden voor  cultuureducatieve initiatieven in het onderwijs op CN. Ditzelfde geldt voor ondersteuning op het gebied van leesbevordering en mediawijsheid. Er is extra aandacht nodig om te zorgen dat ook filmeducatie volwaardig in deze ontwikkelingen wordt meegenomen.

Op de BES eilanden zijn al een aantal mooie initiatieven bottom up ontstaan. Van individuele filmmakers, maar ook van instellingen als musea en maatschappelijke organisaties. Deze organisaties zijn goed op de hoogte van de behoeften die leven op de eilanden, maar kunnen meer ondersteuning gebruiken om een goede vertaling te maken naar het onderwijs. Tegelijkertijd kunnen deze initiatieven mogelijk ook interessant zijn voor organisaties in EN om geïnspireerd te raken en over uit te wisselen."

" Filmeducatie kan een gezamenlijke taal bieden en faciliteert het proces om met elkaar kennis te maken en meer over elkaar te weten te komen."

Merel Gilsing

Als je filmeducatie in Caribisch Nederland naast die in Europees Nederland legt: welke verschillen springen direct in het oog, en waar herken je juist dezelfde behoeften of kansen?

"Filmeducatie heeft het onderwijs veel te bieden. In ons werk zien we dat filmeducatie veel kansen biedt om leerprocessen te verrijken. Hierbij gaat het zowel om de creatieve ontwikkeling van kinderen als hun sociaal-emotionele ontwikkeling. Daarnaast versterkt goed beeldmateriaal en educatie daarover de kwaliteit van het onderwijs en kan er een mooie link worden gemaakt met leesbevordering en meertaligheid.

Zowel in EN als CN merken we dat er nog veel leraren zijn die weinig kennis en ervaring hebben met film. Er is veel kennisdeling en deskundigheidsbevordering nodig, om leraren op gang te helpen. Scholen vragen daarbij vaak om aanbod op maat. Dat is op de BES-eilanden (Caribisch Nederland) niet anders; wel zijn er meer en deels andere praktische en sociaal maatschappelijke uitdagingen. Het is van essentieel belang voor onze samenleving dat alle kinderen en jongeren zich creatief leren uitdrukken en zich sociaal emotioneel ontwikkelen.

Daarnaast is het opvallend dat leeftijdsgenoten in beide delen van het koninkrijk weinig van elkaars leven en wereld op de hoogte zijn. Filmeducatie kan een gezamenlijke taal bieden en faciliteert het proces om met elkaar kennis te maken en meer over elkaar te weten te komen."

Op 5 juni schuiven educatieve aanbieders aan tafel om ideeën en ervaringen te delen. Wat hoop je dat er ontstaat als deze stemmen samenkomen? Welke beweging kan zo'n netwerk op gang brengen?

"5 juni is bedoeld als ophaalmoment. We willen onderzoeken of het waardevol is om over en weer ervaringen te delen. Welke partijen uit EN willen meedenken en hebben mogelijk waardevolle kennis te delen? Welke vragen leven er bij partijen in EN over het onderwijs en aanwezige organisaties op CN? We zitten niet te wachten op organisaties die vooral hun eigen product in een nieuwe markt willen uitrollen. Wél op bruggenbouwers die ervaringen kunnen delen en mee kunnen denken en willen leren van de ervaringen op CN."

Denk en praat mee

Tijdens de Filmeducatie Kennisdag op vrijdag 5 juni in Amsterdam nodigen we je van harte uit om aan te schuiven bij de lunchtafel over filmeducatie in Caribisch Nederland. Denk en praat mee over de kansen, uitdagingen en mogelijkheden voor filmeducatie op de BES-eilanden.

De Kennisdag is exclusief voor leden van Netwerk Filmeducatie. Nog geen lid? Meld je hier aan en wees erbij op 5 juni!

Stel dat we over drie jaar terugkijken: wat moet er dan concreet veranderd of in gang gezet zijn om deze verkenning voor jou geslaagd te noemen?

"Als er een netwerk is ontstaan van gelijkwaardige samenwerkingen tussen filmeducatieve initiatieven, organisaties en scholen in Caribisch en Europees Nederland. Een netwerk waarin kennis en expertise over en weer worden gedeeld en filmeducatie duurzaam wordt verankerd in het onderwijs, overal in Nederland."

Op de hoogte blijven van al het filmeducatie-nieuws?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

Deel artikel op

Bekijk ook eens

Bekijk alle artikelen
Volg ons op