De Kijk en Vertel-methode uitgelegd

Hoe is Kijk en Vertel ontstaan?

De Kijk en Vertel-methode is gebaseerd op Visual Thinking Strategies (VTS). In musea gebruiken ze deze aanpak om bezoekers te leren kijken naar kunst: ze beschrijven wat ze zien, denken erover na en leggen uit waarom ze iets zo ervaren. De rol van de begeleider is om het gesprek tussen deelnemers op gang te houden door te reageren op antwoorden, zonder zelf uitleg te geven, of een mening. Het samenvatten van de teksten in deze gesprekken heet parafraseren. Deze gesprekstechniek levert een directe reflectie, verdieping en vertraging op in het gesprek over de kunst. De Filmhubs hebben deze aanpak vertaald naar een gesprekstool voor leraren die film betekenisvol willen kunnen nabespreken; de Kijk en Vertel-methode.

Wat is jouw rol als gespreksleider?

Er is geen voorkennis nodig van film in het algemeen, of van de film die je kijkt. Al adviseren we wél de film vooraf al te kijken in verband met gevoelige thema’s die misschien net in de klas spelen. Jij zorgt ervoor dat iedereen zich veilig voelt en bent zelf nieuwsgierig naar de filmbeleving van de leerlingen zonder dat je stuurt of oordeelt. Het open en zonder oordeel bespreken van wat iedereen heeft gezien, gehoord, gedacht of gevoeld heeft, vormt de kern van het filmgesprek. 

Welke vragen stel je?

Na het bekijken van de film voer je een gesprek aan de hand van drie ontdekkingsvragen:

1. Wat zie je?
2. Wat hoor je?
3. Wat voel je?

Kondig deze vragen al aan vóór de film begint. Nodig leerlingen uit om een waarneming te delen, vraag ze dit toe te lichten en vraag andere leerlingen hetzelfde. Bij een lange film kies je samen één scène om nog eens te bekijken en gebruik je die als startpunt. Het gesprek heeft na 10 minuten al een verdieping maar vaak is langer dan 30 minuten niet meer zinvol.

Hoe stel je de vragen?

Probeer het antwoord van een leerling te herhalen in andere woorden. De leerling hoort wat die gezegd heeft terug. De groep heeft tijd om na te denken wat de leerling gezegd heeft. Dan pas stel je een volgende vraag. Dit heet ook wel parafraseren.

Vervolg?

Wat je ophaalt uit de groep kan worden gebruikt voor een vervolggesprek waarbij je wel meer stuurt, bijvoorbeeld op thema, of omdat je een vervolgopdracht wil geven zoals een film maken. Een tweede keer een Kijk en Vertel-gesprek met dezelfde groep zal herkenning oproepen bij de leerlingen. Het gesprek kan makkelijker verlopen maar zal altijd anders zijn. Probeer het ook!

Wil je eerst een training?

Onder leiding van een ervaren filmdocent maak je kennis en oefen je met Kijk en Vertel. In de groep wordt de praktijk nagebootst. Je kijkt een film, ervaart de rol van de leerling en de rol van de gespreksleider en oefent ermee. De volgende dag kan je er al mee aan de slag. Je krijgt lesmateriaal, een digitale goodiebag met films om uit te kiezen en een goede basiservaring.

Een training duurt van 15.00-18.00 uur en is in het najaar op verschillende plekken in de regio gratis te volgen.