Filmeducatie als rode draad
Jelke vond film altijd interessant en wilde dit graag meegeven aan haar leerlingen. Ze volgde de cursus On the Movie en studeerde af met een videokunstinstallatie. Haar wens om film een vaste plek binnen het onderwijs te geven, leidde tot de ontwikkeling van een complete leerlijn die ze zelf ontwierp.
In leerjaar 1 ontdekken leerlingen animatie door het maken van thaumatroops en flipboekjes. In leerjaar 2 maken ze hun eerste documentaire, en in leerjaar 3 krijgen ze de vrijheid om een eigen film te produceren. Elk jaar wordt afgesloten met een toonmoment en prijzen voor de beste producties.
Dankzij de leerlijn van Jelke is filmeducatie stevig verankerd in het curriculum. Leerlingen doen inmiddels jaarlijks mee aan het Nationaal Filmfestival voor Scholieren (NFFS), waar de school de afgelopen jaren meerdere prijzen in de wacht sleepte, onder meer voor animatie.
Een profielwerkstuk dat uitgroeide tot documentaire
Dankzij de leerlijn film weet Jelke leerlingen als Mathilde enthousiast te maken voor film. Samen met haar projectgenoten Sven en Luna onderzocht Mathilde het verschil in klimaatbewustzijn tussen jongeren en ouderen. Mathilde besloot daarnaast haar onderzoek te visualiseren in een documentaire.
Jelke begeleidde haar gedurende het proces, stelde kritische vragen en hielp Mathilde nadenken over de toon van de film: moest het een poëtisch of informatief verhaal worden? Ook ondersteunde ze bij de praktische kant van filmmaken, zoals beeldkadering, sfeer en montage. Ze gaf Mathilde advies zoals “Durf te schrappen.” “Wat wil je vertellen?” en “Wat heb je daarvoor echt nodig?”
Mathilde ging zelfstandig aan de slag met het filmen en monteren. Ze combineerde deze technische kennis met de inhoudelijke diepgang van haar onderzoek. Het resultaat was een indrukwekkende en verzorgde documentaire die volledig voldeed aan de eisen van het profielwerkstuk. De jury van de KNAW was onder de indruk en bekroonde het profielwerkstuk met de Onderwijsprijs.
Voor Mathilde was het maken van de documentaire een waardevolle ervaring. Ze ontdekte hoe film een onderwerp als klimaat op een persoonlijke en aansprekende manier kan overbrengen.
" Het filmen en monteren vond ik geweldig om te doen,” vertelt ze. “Je leert zoveel door het gewoon te proberen. Ik raad iedereen met interesse in film aan om ermee aan de slag te gaan. Het is echt de moeite waard."
Mathilde von Meding, leerling Stedelijk Gymnasium Schiedam
Na het behalen van haar diploma ging Mathilde studeren aan de Universiteit Groningen, waar ze haar passie voor klimaat voortzet binnen de studie Sociale Geografie en Planologie. Ze sluit niet uit dat ze in de toekomst haar liefde voor film weer zal combineren met haar academische interesses.
Samenwerking tussen vakken
Jelke stimuleert samenwerking tussen vakken om filmeducatie verder te verdiepen. Zo leren derdejaars leerlingen tijdens Nederlands scriptschrijven, wat ze in de lessen beeldende vorming omzetten in echte films. Een oud-leerling, inmiddels docent Nederlands, zat zelfs in de jury van de jaarlijkse filmavond en was verrast door de kwaliteit van de producties.
Ook werkte Jelke samen met een aardrijkskundedocent aan korte documentaires van zestig seconden over maatschappelijke thema’s. “Dat is de mooiste manier van samenwerken,” vertelt ze. “De collega brengt de inhoud, en samen met de leerlingen vertaal ik dat naar beeld.”
De positieve reacties van leerlingen en collega’s zorgen ervoor dat de schoolleiding steeds meer ruimte geeft aan filmeducatie en vakoverstijgende projecten.
Het 48 uur filmproject
Een van de hoogtepunten van het filmprogramma is het ‘48 uur filmproject’. Dit project ontstond uit het enthousiasme van een bovenbouwleerling die verder wilde met film. Groepen van drie tot vier leerlingen krijgen op vrijdagmiddag een personage, voorwerp en zin toegewezen die verplicht in de film moeten voorkomen. Vervolgens hebben ze 48 uur, tot zondagmiddag, om een complete film te schrijven, draaien en monteren. Ze blijven op school slapen en werken intensief samen aan hun productie.
De resultaten zijn verrassend en tonen hoe film leerlingen uitdaagt om creatief, technisch en inhoudelijk te denken onder tijdsdruk. Jelke: “Het is fantastisch om te zien hoe leerlingen in zo’n korte tijd iets eigens neerzetten. Hun energie werkt aanstekelijk. Ook voor collega’s en de directie.”
Waardering en toekomst
De directie van het Stedelijk Gymnasium Schiedam is enthousiast over de groei van filmeducatie op school. Door de inzet van Jelke en haar leerlingen zijn filmprojecten inmiddels een vast onderdeel van het programma geworden. De combinatie van kunst, onderzoek en samenwerking tussen vakken maakt filmeducatie een krachtig middel om leerlingen eigentijds en creatief te laten leren.
Jelke hoopt in de toekomst nog meer ruimte te krijgen voor verdieping en samenwerking. “Film raakt zoveel vakgebieden tegelijk, van kunst tot wetenschap. Het laat leerlingen niet alleen anders kijken naar de wereld, maar ook naar zichzelf.”
" Film raakt zoveel vakgebieden tegelijk, van kunst tot wetenschap. Het laat leerlingen niet alleen anders kijken naar de wereld, maar ook naar zichzelf."
Jelke de Gooijer, leraar beeldende vorming Stedelijk Gymnasium Schiedam
